Longontsteking


Dit is een informatieve website over longontsteking. De website is opgezet met het doel om patienten en betrokkenen te informeren over de aandoening. De informatie over longontsteking is geschreven door een student geneeskunde onder supervisie van een huisarts.

Algemene informatie over de longen

longen

Lucht gaat wanneer het ingeademd wordt naar de luchtpijp. De luchtpijp vertakt zich in steeds kleinere luchtwegen tot de lucht aankomt in de longblaasjes. In de longblaasjes vindt de gaswisseling plaats. Bloedvaatjes lopen langs de longblaasjes en nemen zuurstof uit de longblaasjes op en geven koolstofdioxide aan de longblaasjes af.

In de luchtwegen zitten cellen die slijm produceren. Dit slijm vangt ingeademde ziekteverwekkers als bacteriën en virussen op en maakt de ingeademde lucht vochtig. Het slijm wordt vervolgens terug naar de keel getransporteerd door microscopisch kleine haartjes in de luchtwegen en doorgeslikt. Zo blijven de longen schoon en vrij van ziekteverwekkers.

Ontstaan van longontsteking

De longen kunnen ontsteken wanneer een ingeademde ziekteverwekker de longen infecteert.
Vaak begint een longontsteking met een virusinfectie van de bovenste luchtwegen, waardoor de longen aangedaan raken. Dit geeft bacteriën de kans om de longblaasjes te besmetten. Een infectie van de longblaasjes wordt een longontsteking genoemd.
Roken en ziektes als COPD en astma verzwakken de longen ook en geven daarom een hoger risico op het oplopen van een longontsteking.
Mensen met een verminderde afweer kunnen de bacteriën minder goed bestrijden waardoor de kans op een infectie verhoogd is. Chronische ziekten, bepaalde medicijnen en ziekten die het afweersysteem aanvallen zijn oorzaken van een verminderde weerstand.
Tot slot zijn hele jonge kinderen en ouderen kwetsbaarder en lopen daardoor makkelijker een longontsteking op.

Longontsteking verschijnselen

De verschijnselen van een longontsteking ontstaan meestal binnen enkele uren. Hoesten met het opgeven van slijm, koorts en pijn op de borst zijn veelvoorkomende klachten bij een longontsteking. Doordat slijm de longblaasjes verstopt, is de zuurstofopname verminderd waardoor kortademigheid optreedt.

Een moeilijke ademhaling, benauwdheid, koorts die plots terugkomt, koude rillingen en rode vlekjes op de huid zijn tekenen dat de infectie erger wordt. Raadpleeg in dat geval een arts.

Het stellen van een diagnose

Het verhaal van de patiënt en het lichamelijk onderzoek is voor de huisarts vaak genoeg om aan een longontsteking te denken. Bij matig zieke volwassenen wordt met behulp van een druppel bloed uit een vingerprik een test gedaan om te bevestigen of het om een longontsteking gaat. Als er nog steeds onzekerheid is of wanneer een patiënt niet goed hersteld, kan de huisarts een röntgenfoto van de borstkas aanvragen. Met deze foto is de longontsteking wel aan te tonen. Bij patiënten die opgenomen zijn in het ziekenhuis wordt vaak ook het opgehoeste slijm en het bloed onderzocht. Deze onderzoeken kunnen ook aangeven welke bacterie de infectie heeft veroorzaakt en welke medicijnen ertegen werken.

Bij mensen die in het buitenland hebben gereisd of mensen met een verzwakte afweer worden deze onderzoeken ook gedaan om erachter te komen of de longontsteking door een bijzondere verwekker wordt veroorzaakt en dus andere medicatie gegeven moet worden.

Behandelen van longontsteking

Een longontsteking wordt doorgaans veroorzaakt door een bacterie en wordt dus behandeld met antibiotica. Antibiotica remmen de groei van bacteriën of doden ze.
Een antibioticakuur dient altijd afgemaakt te worden. Ook wanneer de klachten afnemen of wanneer er bijwerkingen optreden. Wordt de kuur gestaakt, dan bestaat de kans dat er nog bacteriën in de longen zitten en de longontsteking weer terugkomt.

De meest voorkomende bijwerkingen zijn klachten van de maag en de darmen en overgevoeligheid.
Na twee à drie dagen medicatie gebruikt te hebben, treedt verbetering op. Het hoesten kan echter nog tot een aantal weken na de infectie aanhouden.

Antibiotica werken niet tegen een virusinfectie. Vaak is medicatie bij een virusinfectie niet nodig omdat dit vanzelf overgaat. Mensen met minder afweer worden wel behandeld met antivirale middelen omdat de infectie bij hen vaak ernstiger verloopt.
Naast het gebruik van medicijnen wordt het aangeraden veel rust te houden en genoeg te drinken. Roken wordt sterk afgeraden omdat dit het hoesten verergerd.

Bij ernstig zieke patiënten kan het nodig zijn om extra zuurstof toe te dienen en fysiotherapie te krijgen waarbij geleerd wordt het slijm uit de longen te krijgen.

Preventie van longontsteking

Een goede weerstand is belangrijk om infecties te voorkomen. Een gezonde leefstijl met voldoende groente, fruit en water is hierbij belangrijk. Tevens helpt het genoeg rust te nemen en stress te beperken.

Een longontsteking begint vaak met een infectie van het griepvirus. Om deze infectie te voorkomen, is jaarlijks de griepprik te verkrijgen.

Tot slot bestaat er een vaccinatie tegen de meest voorkomende verwekker van een longontsteking. Deze vaccinatie werkt enkele jaren.